İşitme Engellilerin Günlük Hayatta Yaşadıkları Zorluklar

İşitme duyusunu tamamen veya kısmen kaybetmiş bireylere işitme engelli bireyler denmektedir. Bu bireyler insanlarla iletişimlerini işaret dili ve yazıyı kullanarak sağlarlar. Türkiye’de yaklaşık 836 bin işitme engelli birey bulunduğu tahmin edilmektedir.[1] İşitme engelli bireyler, toplumdaki dil ve iletişim bariyerleri nedeniyle günlük hayatta bazı zor durumlarda kalmaktadırlar. Bu durumlar, toplumsal alanları daraltarak bireyin katılımını daha da güçleştirmektedir. Bu yazımızda, bahsedilen zorlukların neler olabildiğine ve Dostext uygulaması ile çözümlerin nasıl bulunabileceğine değineceğiz.

Mülakatlar ve İş Başvuruları

İş görüşmeleri çoğu insan için stresli bir durumdur. İşverenler, işe alım süreçlerini hızlı gerçekleştirmek isterler. Bu yüzden adaylar arasındaki işitme engelli bireyleri bazen direkt eleyebilmektedirler. Mülakatlarda ise, işveren ve işitme engelli bireyler arasında iletişim zor olabilmektedir. Bu yüzden işe alım süreci, işitme engelli bireyler açısından zorlu bir süreç haline gelmektedir. Videolu başvurular veya mülakatlar ile gerçekleştirilen işe alım süreçlerinde tercüman kullanılsa bile, yanlış anlaşılma durumlarında ortaya bazı sıkıntılı durumlar çıkabilmektedir.

Sinemaya Gitmek

Filmlerdeki dilin işitme engelliler açısından anlaşılmasının zor olması, onların sinemaya gitmesine ve herkes gibi keyifli vakit geçirmesine engel olmaktadır. Altyazılı filmler ile bu sorunun çözüleceği düşünülse de, bunlar her zaman yeterli, anlaşılır veya güvenilir nitelikte değildir. Bu yüzden, işitme engellilerin yaşadığı en büyük sorunlardan biri de, sinemaya gidememe durumudur.

Eğitim-Öğretim

Sesli dilin kullanıldığı eğitim sistemlerinde, işitme engelli bireylerin öğretmenlerini ya da ders içerik videolarını anlayamaması, onların eğitim-öğretim sisteminde geride kalmalarına sebep olmaktadır.

Depresyon ve Anksiyete

Araştırmalara göre[2] işitme engelli bireylerin depresyon ve anksiyete gibi psikolojik sorunlarla karşılaşma riskleri, işitenlere oranla iki kat daha yüksektir. İlgili araştırmalar, bunun en büyük sebebinin, izolasyon hissi olduğunu söylemektedir. Bu sorunun çözümü ise ancak bir terapist ile konuşmak olunca, durum daha da içinden çıkılmaz hale gelir. Çünkü işitme engelli bireylerle iletişime geçebilecek nitelikte bir doktor bulmak her zaman çok kolay olmayabilmektedir.

Dostext Çözüm Getiriyor

İşitme engelliler bunlara benzer daha birçok sorunla karşılaşmaktadır. Dostext, işitme engellilerin günlük hayatta yaşadıkları sorunlara kalıcı çözümler bulmayı hedefleyen bir projedir. Geliştirilmekte olan yazılım, iletişim sorunlarına karşılıklı olarak imkan verirken herkes için eşit bir dünyayı hedeflemekte. Elektronik ortamda var olan bütün yazıları ve sesleri işaret diline çevirerek işitme engellilerin kolayca dolaşabilmelerini sağlayacak olan girişim; güncel haberler ve gelişmelerden eşzamanlı bir şekilde haberdar olunmasının da yolunu açmakta. Video ve yazılı kaynakları işaret diline aktararak kişisel gelişim olanağı, eğitim-öğretimden geri kalmama, sinema filmlerini anlaşılır hale getirme gibi günlük hayatta yaşadıkları daha birçok soruna çözüm bulmayı hedefliyor. Dostext, dünyadaki 500 milyon insanın toplumda yerini almasının, iş ve eğitim hayatına katılmasının ve en temel haklarından yararlanmasının mümkün olduğu bir çözüm sunuyor.


[1] TUIK, 2015’ten aktaran: YILDIZ&YILDIZ, BOZYER, İşitme Engelli Turizmi (Sessiz Turizm): Dünya ve Türkiye Potansiyeline Yönelik Bir Değerlendirme, Süleyman Demirel Üniversitesi, Vizyoner Dergisi, Yıl: 2018, Cilt:9, Sayı:20 içinde, s.104

[2] https://www.disabilityexpertsfl.com/blog/difficulties-the-deaf-face-every-day

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir